Softplay voor thuis: wat is het en vanaf welke leeftijd is het geschikt?

Misschien heb je de term softplay al eens voorbij zien komen. Zachte blokken, een kleine glijbaan, een trapje of verschillende vormen waarmee kinderen kunnen klimmen, bouwen en spelen.

Maar wat is softplay precies? Vanaf welke leeftijd is het geschikt? En hoe kies je een speelset die aansluit bij de ontwikkeling van je kind en bij je interieur?

Softplay is veel meer dan alleen een zachte speelplek. Het stimuleert kinderen om zelfstandig te bewegen, te ontdekken en steeds opnieuw iets nieuws te bedenken. Dezelfde blokken kunnen vandaag een klimparcours vormen en morgen veranderen in een hut, winkel of kasteel.

Wat is softplay?

Softplay bestaat uit zachte, vormvaste speelelementen waarmee kinderen onder andere kunnen:

• rollen en kruipen;
• klimmen en klauteren;
• zitten en balanceren;
• bouwen en stapelen;
• glijden;
• fantasiespel bedenken.

De speelonderdelen zijn gemaakt van stevig foam en afgewerkt met een zachte hoes. Daardoor voelen de elementen comfortabel aan, terwijl ze voldoende vorm behouden om op te klimmen, tegenaan te leunen of mee te bouwen.

In tegenstelling tot speelgoed met één vaste functie bepaalt het kind zelf hoe de verschillende vormen worden gebruikt. Een blok is niet alleen een blok. Het kan ook een opstapje, stoel, muur, tafel of onderdeel van een zelfgebouwd parcours worden.

Dat maakt softplay een vorm van open-einde speelgoed: speelgoed zonder vaste regels of één juiste manier van spelen.

Vanaf welke leeftijd is softplay geschikt?

De geschikte leeftijd hangt af van de ontwikkeling van je kind en van de hoogte, grootte en samenstelling van de speelset. Ieder kind ontwikkelt zich in een eigen tempo. Kijk daarom niet alleen naar de leeftijd, maar ook naar wat je kindje al zelfstandig kan.

Vanaf ongeveer 6 tot 8 maanden

Zodra een baby actiever gaat rollen, zitten of kruipen, kan een lage en zachte speelopstelling interessant worden.

In deze fase kan een baby:

• over een lage vorm proberen te kruipen;
• verschillende hoogtes en ondergronden voelen;
• zich aan een stevig element vasthouden;
• oefenen met draaien, reiken en verplaatsen;
• ondersteund zitten of liggen op een zachte speelmat.
  
  

Van ongeveer 8 tot 24 maanden

In de baby- en dreumesfase volgen nieuwe bewegingen elkaar vaak snel op. Je kindje leert kruipen, optrekken, staan en misschien zelfs de eerste stapjes zetten.

Zachte speelblokken kunnen dan uitnodigen om zelfstandig te oefenen. Een laag trapje, een helling of een zachte verhoging maakt bewegen interessant, zonder dat er geluiden, lampjes of vaste opdrachten nodig zijn.

Je kindje ontdekt zelf:

• hoe het ergens op kan komen;
• hoe het weer naar beneden gaat;
• waar het steun kan vinden;
• hoeveel kracht een beweging vraagt;
• hoe verschillende vormen op elkaar aansluiten.

Het spelen ontstaat vanuit nieuwsgierigheid en herhaling. Juist door een beweging meerdere keren te proberen, krijgt een kind steeds meer vertrouwen in het eigen lichaam.

Van ongeveer 1.5 tot 3 jaar

Dreumesen en peuters gaan steeds zelfstandiger bewegen. Ze willen klimmen, rennen, springen, duwen, bouwen en alles het liefst zelf proberen.

In deze fase kunnen foam blokken worden gebruikt voor uitdagendere opstellingen. Denk aan een klein parcours met een trap, glijbaan, boog of verschillende verhogingen.

Je kind kan bijvoorbeeld:

• over de blokken klimmen;
• een eigen route bedenken;
• vormen verplaatsen en combineren;
• een toren, huis of zitplek bouwen;
• samen met een broer, zus of vriendje spelen.

Zo ontstaat interactief speelgoed waarbij de interactie niet uit een scherm of knop komt, maar uit het kind zelf. Iedere beweging of nieuwe opstelling lokt een andere reactie uit.

Vanaf 3 jaar

Vanaf ongeveer drie jaar wordt het spel vaak fantasierijker. Kinderen gebruiken de speelonderdelen niet meer alleen om op te klimmen, maar geven er ook een eigen betekenis aan.

De zachte speelblokken veranderen bijvoorbeeld in:

• een kasteel;
• een boot;
• een podium;
• een winkeltje;
• een hut;
• een tunnel;
• een hindernisbaan.

Grotere kinderen kunnen zelf complete bouwwerken of parcoursen maken. Hierdoor blijft softplay interessant, ook wanneer een kind de eerste fase van kruipen en voorzichtig klimmen voorbij is.

Wat stimuleert spelen met zachte blokken?

Tijdens het spelen met softplay is een kind voortdurend bezig met kijken, voelen, proberen en aanpassen. Zonder dat het als een oefening voelt, worden verschillende vaardigheden aangesproken.

Bewegen en lichaamsbewustzijn

Bij het klimmen, kruipen en balanceren leert een kind het eigen lichaam steeds beter kennen. Het ontdekt hoe hoog het een voet moet optillen, hoeveel kracht nodig is en hoe het evenwicht kan bewaren.

Zelfvertrouwen

Een kind dat zelfstandig een klein obstakel overwint, ervaart direct resultaat. Eerst lijkt een klim misschien moeilijk, maar na een paar pogingen lukt het steeds beter. Die ervaring kan bijdragen aan vertrouwen en zelfstandigheid.

Creativiteit

Omdat de blokken geen vaste functie hebben, kan een kind er telkens iets anders van maken. Het spel hoeft niet te worden voorgedaan en heeft geen vast eindpunt.

Probleemoplossend denken

Past deze vorm boven op de andere? Hoe kom ik aan de overkant? Wat gebeurt er wanneer ik het blok omdraai? Tijdens het spelen bedenkt en test een kind voortdurend kleine oplossingen.

Samen spelen

Softplay kan ook uitnodigen tot samenspel. Kinderen bouwen samen, wachten op elkaar bij de glijbaan of bedenken gezamenlijk een parcours. Zo ontstaat ruimte voor communicatie en samenwerking.

Is softplay Montessori speelgoed?

De manier van spelen met speelblokken sluit aan bij verschillende Montessori-geïnspireerde principes.

Het speelgoed:

• nodigt uit tot zelfstandig ontdekken;
• heeft vaak een eenvoudige en rustige vormgeving;
• stimuleert bewegen met een duidelijk doel;
• laat het kind zelf keuzes maken;
• kan op meerdere manieren worden gebruikt;

Waarom kiezen voor softplay in huis?

Jonge kinderen hebben van nature behoefte aan beweging. Toch is het niet iedere dag mogelijk om uitgebreid buiten te spelen. Softplay creëert een plek waar een kind ook binnenshuis actief bezig kan zijn.

Daarnaast zijn de onderdelen veelzijdig. Na het actieve spelen kunnen de vormen bijvoorbeeld worden gebruikt als zitplek, rustig hoekje of onderdeel van fantasiespel.

Voor veel ouders is ook de uitstraling belangrijk. Speelgoed staat vaak dagelijks in de woonkamer en hoeft daarom niet alleen praktisch te zijn. Rustige kleuren, zachte vormen en een tijdloos ontwerp kunnen ervoor zorgen dat de speelplek beter opgaat in het interieur.

Zo ontstaat een omgeving die uitnodigt tot spelen, zonder dat de woonkamer onrustig aanvoelt.

Waar moet je op letten bij het kiezen van softplay?

Niet iedere speelset past bij iedere leeftijd of ruimte. Let bij het kiezen onder andere op de volgende punten.

De hoogte van de onderdelen

Voor een baby of jonge dreumes zijn lage vormen het meest passend. Oudere peuters kunnen meestal meer uitdaging gebruiken in de vorm van hogere blokken, een tunnel of een langere glijbaan.

Stevigheid en vormvastheid

De elementen moeten zacht aanvoelen, maar niet volledig inzakken tijdens het klimmen. Vormvast foam geeft ondersteuning tijdens bewegen, bouwen en zitten.

De beschikbare ruimte

Meet vooraf hoeveel ruimte je hebt wanneer de volledige set is opgebouwd. Houd ook voldoende vrije ruimte rondom de speelopstelling.

Mogelijkheden om te combineren

Losse en verplaatsbare elementen bieden meer speelmogelijkheden dan één vaste opstelling. Hoe meer manieren een kind de onderdelen kan draaien en combineren, hoe langer het speelgoed interessant kan blijven.

Onderhoud

Met jonge kinderen wordt speelgoed intensief gebruikt. Kies daarom voor materialen die eenvoudig kunnen worden afgenomen en schoongehouden.

De ontwikkelfase van je kind

Een grote speelset is niet automatisch de beste keuze. De juiste set biedt voldoende uitdaging, maar blijft overzichtelijk en passend bij wat je kind al kan.

Welke softplayset past bij mijn kind?

Voor een baby of jonge dreumes kun je beginnen met een lage speelset die uitnodigt tot rollen, kruipen, optrekken en voorzichtig klimmen.

Een actieve dreumes of peuter heeft vaak meer plezier van een combinatie met verschillende hoogtes, een trap of een glijbaan.

Vanaf drie jaar mag de speelopstelling groter en uitdagender worden. Een tunnel, hogere vormen of meerdere losse onderdelen geven meer ruimte voor fantasie, bouwen en samenspel.

In de HENVAE-leeftijdsgids vind je per ontwikkelfase een selectie van passende speelproducten.

Softplay dat met je kind meegroeit

Een goede softplayset schrijft niet voor wat een kind moet doen. De vormen geven alleen een beginpunt. De rest ontstaat tijdens het spelen.

Eerst wordt een helling gebruikt om voorzichtig overheen te kruipen. Later wordt diezelfde helling een glijbaan, brug of dak van een zelfgebouwd huis. De blokken veranderen mee met de interesses en mogelijkheden van je kind.

Dat is de kracht van open spel: het speelgoed blijft hetzelfde, maar het spel ontwikkelt zich verder.

Ruimte om te bewegen en zelf te ontdekken

Softplay biedt kinderen een zachte en uitnodigende omgeving om te bewegen, bouwen en fantaseren. Vanaf de eerste kruipbewegingen tot uitgebreide parcoursen en rollenspellen: iedere ontwikkelfase brengt nieuwe speelmogelijkheden.

Door te kiezen voor vormvaste, zachte speelblokken die op verschillende manieren kunnen worden gecombineerd, creëer je speelgoed dat niet na één fase is uitgespeeld.

Geen vaste opdracht. Geen juiste uitkomst.

Alleen ruimte om te bewegen, vrijheid om te ontdekken en eindeloos veel manieren om te spelen.

Ontdek de softplaycollectie van HENVAE en kies een speelset die past bij de leeftijd en ontwikkeling van jouw kind.